Kimyasal Bağlar Konu Anlatımı

Kimyasal Bağlar Konu Anlatımı

21 Haziran 2018 0 Yazar: Bilgihocam

Kimyasal Bağlar Konu Anlatımı

Robotların bir arada durması ile pozitif ve negatif yüklü iyonların bir arada durması ilişkilendirilebilir.
Kovboyların hayvanları kementle yakaladıklarında bir arada durabildikleri gibi atomların da bir arada durmalarını sağlayan bir çekim kuvveti etkisinde oldukları düşünülebilir.

kimyasal-baglar-konu-anlatimi

Kimyasal Bağlar

Köpeğin, kemiği olan diğer köpeğin peşinden ayrılmadığını görüyoruz. Bunun nedeni kemiği olmayan köpeğin kemiğe sahip olma isteğidir.
Atomlar da köpeklerde olduğu gibi birbirlerine yaklaştıklarında çeşitli kuvvetlerin etkisiyle bir arada dururlar.

Sizce atomlar ve iyonlar neden bu kadar yakın durmaktadır?

Su, oksijen, hidrojen moleküllerindeki atomlar ile tuzu oluşturan zıt yüklü iyonlar birbirlerini etkiledikleri için bir arada durmaktadır.
Sizce atomlar birbirlerini neden etkiler ve bu etki nasıl oluşur?

Atomlar ve zıt yüke sahip olan iyonlar birbirlerine çekim kuvveti uygulayarak birbirlerini etkilerler.

Çevremizde gördüğümüz maddeler elementlerle sınırlı değildir. Farklı element atomlarının birbirleriyle etkileşmeleri sonucunda farklı kimyasal özelliklere sahip yeni maddeler oluşur. Bu maddeler oluşurken atomlar arasında bağlar meydana gelir. Birbirinden farklı zıt yük taşıyan iyonları ve moleküllerdeki atomları bir arada tutarak bağ oluşumunu sağlayan çekim kuvvetine kimyasal bağ denir.

Kimyasal Bağlar iyonik bağ ve kovalent bağ olmak üzere ikiye ayrılır.

İyonik Bağ

Çevremizde gördüğümüz maddelerin bir kısmı çeşitli elementlere ait atomlar, bir kısmı da bu element atomlarının birbirleriyle etkileşmeleri sonucunda oluşan yeni özellikteki maddelerdir. Atomları, kararlı atomların elektron dizilimine sahip olmayan elementler, birbirleriyle etkileşerek kimyasal bağ oluştururlar. Kararlı atomların elektron dizilimine sahip olmayan atomlar, anyon ve katyonları oluşturarak kararlı hale geçer. Yani atomların kimyasal bağ oluşturma nedeni, kararlı yapıda olma isteğidir.
Önemli Bilgi: Zıt yüke sahip iyonlar arasında kimyasal bağ oluşur.
Anyonlar ve katyonlar zıt yüklere sahip oldukları için birbirlerini çekerler. Anyon ve katyon arasındaki çekim kuvveti ile oluşan kimyasal bağa iyonik bağ denir. İyonik bağ içeren yapılar moleküllerden oluşmaz.
Atomları bir arada tutan (+) ve (—) yükler arasındaki çekim kuvvetlerini, robotları bir arada tutan kuvvetlere benzetebiliriz.

Örneğin, yemek tuzunun (NaCI) nasıl oluştuğunu elektron dizilim modeli üzerinde inceleyelim.

Na atomunun proton sayısı = 11

CI atomunun proton sayısı = 17

Sodyum atomu son katmanında bulunan bir elektronunu klor atomuna vererek kararlı atomların elektron dizilimine ulaşır ve pozitif yük kazanır.Klor atomu da sodyum atomunun verdiği bu elektronu son katmanına alarak kararlı atomların elektron dizilimine ulaşır ve negatif yükle yüklenir. Oluşan anyon ve katyon zıt yüklere sahip olduğu için birbirlerini çeker. Bu çekim kuvveti sonucunda iyonik bağ oluşur.

Yemek tuzunun yapısında iyonik bağ sadece bir sodyum iyonu ile bir klor iyonu arasında gerçekleşmez. Sodyum iyonları, klor iyonları ile klor iyonları da sodyum iyonları ile sarılmıştır. Böylece sodyum ve klor atomlarından farklı kimyasal özellikteki sodyum klorür bileşiği oluşur. Sodyum klorür günlük yaşantımızda kullandığımız yemek tuzudur.

Tıpkı NaCI bileşiğinde olduğu gibi iyonik bileşikler, kararlı atomların elektron dizilimine sahip olmak için elektron vermesi ve elektron alması gereken atomlar arasında oluşur. Bu bileşiklerde elektron vermesi gereken atomlar elektronlarını kendi istekleriyle vermezler. Elektron alması gereken atomlar bu atomlara bir çekim kuvveti uygulayarak bu atomların elektronlarını koparırlar.

Önemli Bilgi: İyonik bağ elektron alışverişi ile oluşur.
NaCI bileşiğinde elektron alışverişi sırasında atomların hacimleri değişir. 3 katmanı olan sodyum (Na) atomu elektron verdiğinde oluşan sodyum iyonunun (Na+) son katmanında elektron kalmaz. Sodyum iyonu (Na+) artık 2 katmanlıdır. Bu nedenle hacmi küçülmüştür. Klor (CI) atomu elektron aldıktan sonra katman sayısı değişmemiş ancak elektronların aynı yüke sahip olmasından dolayı birbirlerine uyguladıkları itme kuvvetleri nedeniyle klor iyonunda (Cl) son katmanının çekirdeğe olan uzaklığı nötr atomunun katmanının çekirdeğe uzaklığından daha büyüktür.

Helyum elementi son katmanında 2 elektron, neon ve argon elementleri de son katmanlarında 8’er elektron bulundurdukları için kararlı yapıya sahiptirler. Bu nedenle kimyasal bağ oluşturmazlar.
Atomlar Elektronlarını Vermezse Ne Olur?

Atomlar arasında kimyasal bağ her zaman elektron alışverişi ile oluşmaz. Elektron almaya istekli olan atomlar kendi aralarında elektronlarını ortaklaşa kullanmak isterler. Böylece kararlı atomların elektron dizilimine sahip olup kimyasal bağ oluşturabilirler.

Kovalent Bağ

Elektron ortaklaşması sonucu oluşan kimyasal bağa kovalent bağ denir.
Örneğin; hidrojen molekülünün (H2) oluşumunu elektron dizilim modeli üzerinde inceleyelim.
H’nin proton sayısı = 1 dir.

Her iki hidrojen atomu kararlı atomların elektron dizilimine sahip olmak ister. Bunun için her ikisinin de birer elektrona ihtiyacı vardır. Bu nedenle H atomları birbirlerine yeterince yaklaşırlar. Her iki atom için de gerekli olan elektronlar, bu atomların katmanları arasında gidip gelerek bağ oluşumunu sağlarlar. Birer elektronlarını ortaklaşa kullandıkları için H atomları bir arada bulunurlar. Bu şekilde “H2” molekülü meydana gelir.
Önemli Bilgi: Kovalent bağ elektron ortaklaşması ile oluşur.

Önemli Bilgi: Kovalent bağ hem aynı tür hem de farklı tür atomlar arasında meydana gelebilir.

Maddelerdeki Bağlanmalar Farklıdır

Atomlar arasında kimyasal bağ oluşurken elektron alışverişi veya elektron ortaklaşması gerçekleşir. Atomlar arasında elektron alışverişi veya ortaklaşması olmazsa kimyasal bağ oluşmaz.
İyonik bağlarla moleküllü yapılar oluşmazken, kovalent bağlarla moleküllü yapılar meydana gelir.