Kanın Yapısı ve Görevleri



Kanın Yapısı ve Görevleri

Bir damla kanı mikroskop altında incelersek, iki çeşit hücreye rastlarız. Bu hücrelerin bazıları kırmızı renktedir, bazıları saydamdır.

Kırmızı renkli hücrelere alyuvar denir. Alyuvarlar, kana renk verirler. Bir insan vücudunda milyonlarca alyuvar bulunur. içlerinde hemoglobin diye adlandırılan bir madde vardır. Bu madde, akciğerlerden aldığı oksijeni öteki organlara götürür, organlarda meydana gelen karbondioksiti de akciğerlere taşır.

Saydam hücrelere ise akyuvar denir. Akyuvarlar, vücuttaki mikroplarla savaşırlar. Vücudumuzun mikroplara karşı direncini saklarlar. Bazen mikroplar kuvvetli olur; akyuvarlar onlarla başa çıkamaz. O zaman, akyuvarlara yardımcı olmak için ilâç alınır. Akyuvarların sayısı, alyuvarların sayısından çok daha azdır. Kanın, içinde su, besin maddeleri bulunan sıvı kısmına da plazma adı verilir. 

Kan Grupları Nelerdir?

İnsanların kanları birbirine benzemez. Dört ayrı grup kan vardır:

1. A grubu.

2. B grubu.

3. AB grubu.

4. O grubu.

Her grup kan ayrı özellikler taşır, bazen birbirine uymaz. Kan kaybeden bir hastaya herkes kan vererek yardımcı olamaz. Kan gruplarının uyuşması gerekir.

A grubu kan taşıyan bir insan, O grubu ve A grubu kan taşıyan bir insandan kan alabilir; A grubu ve AB grubu kan taşıyan insanlara kan verebilir.

B grubu kan taşıyan bir insan, O grubu ve B grubu kan taşıyan bir insandan kan alabilir: B grubu ve AB grubu kan taşıyan insanlara kan verebilir.

AB grubu kan taşıyan bir insan, A grubu, B grubu, O grubu ve AB grubu taşıyan insanlardan kan alabilir; sadece AB grubu kan taşıyan insanlara kan verebilir.

O grubu kan taşıyan bir insan, sadece O grubu kan taşıyan bir insandan kan alabilir; A grubu, B grubu, O grubu ve AB grubu kan taşıyan insanlara kan verebilir.



Kan, içinde bulunan ve Rh faktörü olarak adlandırılan özel bir maddenin var olup olmamasına göre de ayrılır. Kanda Rh faktörü varsa Rh’+ (Rh pozitif), yoksa Rh— (Rh negatif) denilir.

Her insan kendi kan grubunun ne olduğunu mutlaka bilmeli ve bunu belirten bir kartı yanında taşımalıdır.

Kanın Görevleri Nelerdir?

Kanın belli başlı üç görevi vardır: 1. Sindirilmiş besin maddelerini hücre ve organlara taşımak. Daha önce de belirttiğimiz gibi, incebağırsakta sıvı haline gelmiş besin maddeleri kana karışarak vücudumuzdaki öteki organlara iletilir. 2. Akciğerlerden alınan oksijeni hücre ve organlara taşımak. Bir cismi hareket ettirebilmek için enerji gerekir. Enerji olmadan hareket olmaz. Bu enerji, makinelerde mazot, petrol, benzin gibi yakıtların yanmasıyle elde edilir. İnsan vücudunun da enerjiye ihtiyacı vardır. Enerji olmadan parmaklarımızı bile kıpırdatamayız Vücudumuzdaki enerji neden meydana gelmektedir? Besin maddelerinin yanışı bu enerjiyi saklar. Bu yanma işlemini ise havadan aldığımız oksijen gerçekleştirir. Oksijen, hücrelerimizdeki besin maddeleriyle birleşince ağır ve hafif bir yanma meydana gelir. Bu yanma, vücudumuz için gerekli enerjiyi ve ısıyı Sağlar. Kan, akciğerlerimizdeki oksijeni hücre ve organlarımıza taşıyarak bu yanma işleminin gerçekleştirilmesinde birinci derecede rol oynar. 3. Hücre ve organlardaki karbondioksidi akciğerlere taşımak. Bir odun parçası yaktığımız zaman kül elde ederiz. Yanan maddeler ortadan. kaybolmazlar, başka maddelere dönüşürler. Vücudumuzda yanan besin maddeleri ise karbondioksit gazı meydana getirirler. Kan, hücre ve organlarımızdaki karbondioksit gazını alır, akciğerlere taşır. Karbondioksit, zehirli bir gazdır; vücudumuzda kalırsa bizi zehirler.

Kan Vücudumuzda Nasıl Dolaşır?

Suyun büyük depolardan alınıp evlerimize dağıtılması için nasıl su boruları kullanılıyorsa, kanın hücrelerimize, organlarımıza dağıtılması için de birtakım borular kullanılmaktadır. Hücrelerden oluşan bu incecik borulara damar denir. Damarlar çeşitli boylarda ve kalınlıklardadır. Bir sıvı, oluğun içinde kendi kendine akmaz. Onun akışını sağlayacak bir pompa gereklidir. Vücudumuzda bu pompa görevini kalp yapmaktadır.



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.