Elementler ve Kullanım Alanları

Elementler ve Kullanım Alanları

9 Haziran 2018 0 Yazar: Bilgihocam

Günümüzde kullandığımız element kavramına ulaşılıncaya kadar pek çok aşamadan geçilmiştir. Milattan önce eski çağlarda yaşamış olan Aristotales doğadaki tüm maddelerin dört temel elementten oluştuğu fikrini ileri sürmüştür. Bu elementlerin hava, su, toprak ve ateş olduğuna inanmıştır. Milattan önce başlayan bu yanlış düşünce Orta Çağ’da yaşayan bilim insanları tarafından da benimsenmiştir. Orta Çağ’da cıva, kükürt ve tuz da bu dört elemente ilave edilmiştir. Günümüzde kullandığımız element kavramını düşündüğümüzde Orta Çağ’ın bilim tarihinde neden karanlık bir dönem olarak yer aldığını anlayabiliriz. Robert Boyle maddelerin dört temel elementten oluştuğu fikrinin yanlış olduğunu savunmuştur. Elementi “daha basit maddelere ayrılamayan madde” olarak tanımlayan ilk bilim insanı Robert Boyle olmuştur. 18. yüzyıldan günümüze kadar bir çok yeni element keşfedilmiş ve günümüzde kabul ettiğimiz element kavramının temeli oluşturulmuştur.

Elementler aynı tür atomların bir araya gelmesiyle oluşan saf maddelerdir. Aynı elemente ait atomlar birbiriyle aynı özelliğe sahiptir. Ancak farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. Bu nedenle her element birbirinden farklı özelliğe sahiptir.

Örneğin; altın elementini oluşturan atomlar birbirinin aynısı, gümüş elementini oluşturan atomlar birbirinin aynısıdır. Ancak altın ve gümüş atomları birbirinden farklıdır.

Elementler atomlardan oluşabileceği gibi aynı tür atomların meydana getirdiği moleküllerden de oluşabilir. Bilim insanlarının yaptıkları çalışmalar sonucunda bilinen element sayısı artmış ve ortaya çıkabilecek karışıklıkları önlemek amacıyla elementleri numaralandırma ihtiyacı duyulmuştur.

Elementler ve Kullanım Alanları

Hildrojen: Elektrik üretiminde, cam sanayisinde ve roket yakıtı olarak kullanılır. Ayrıca suyun ve canlıların yapısında da bulunur.

Helyum: Yanıcı olmadığı, özkütlesi havadan küçük olduğu için zeplin ve uçan balonların doldurulmasında kullanılır.

Lityum: Pil üretiminde, seramik ve cam yapımında, bazı psikolojik hastalıkların tedavisinde kullanılır.

Berilyum: Seramik yapımında, uçak ve uzay araçlarının yapımında kullanılır. Ayrıca çok iyi bir ısı ve elektrik iletkenidir.

Bor: Renkli ve ısıya dayanıklı cam yapımında, roket yakıtlarında, delici ve yontucu aletlerin yapımında kullanılır.

Karbon: Kömür, petrol gibi yakıtların ve canlıların yapısında bulunur. Çelik üretiminde kullanılır.

Azot: Amonyak üretiminde, patlayıcı yapımında ve gübre imalatında kullanılır. Ayrıca sıvı azot soğutma amaçlı kullanılır.

Oksijen: Canlıların yaşaması için en önemli elementtir. Çelik üretiminde ve kaynakçılıkta kullanılır.

Flor: Diş macunu, buzdolabı, klima ve deodorantlarda kullanılır. Ancak ozon tabakasına zararlı bileşikleri vardır.

Neon: Renkli reklam panolarında, paratonerlerde ve televizyon tüplerinde kullanılır.

Sodyum: Sofra tuzunun yapısında bulunur. Ayrıca sokak lambalarında, kağıt, tekstil ve sabun sanayisinde gıda, cam ve metal gibi endüstriyel alanlarda kullanılır.

Magnezyum: Hafif ve sağlam yapılı olduğundan uçak ve araba motoru yapımında ve ilaç endüstrisinde kullanılır.

Alüminyum: Cam sanayisinde, içecek kutularının yapımında ve elektrik kablosu yapımında kullanılır.

Silisyum: Çimento, tuğla gibi yapı malzemeleri ve zımpara yapımında, elektronik devre tasarımlarında kullanılır.

Fosfor: Kibrit ve gübre yapımında kullanılır. Canlıların sinir ve kemik dokuları için önemlidir.

Kükürt: Kibrit ve barut üretiminde, yangın söndürücülerde, pil, kauçuk ve sülfürik asit üretiminde; kurutulmuş meyvelerde mikrop öldürücü olarak kullanılır.

Klor: Sofra tuzunun yapısında bulunur. İçme sularında ve havuzlarda mikrop öldürücü olarak ve hidroklorik asit üretiminde kullanılır.

Argon: Ampul üretiminde kullanılır.

Potasyum: Havai fişek, cam ve lens yapımında, sıvı deterjan ve gübre üretiminde kullanılır.

Kalsiyum: Diş ve kemik yapısında bulunur. Alaşımların elde edilmesinde kullanılır. ‘ Çimento, alçı ve kirecin yapısında bulunur.

Çevremizde gördüğümüz canlı cansız bütün maddeler, aynı ya da farklı tür elementlerden ve bu elementlerin etkileşmesinden oluşmaktadır. Bir çok elementin adını günlük hayatta kullandığımız eşyalarda ve tükettiğimiz besin maddelerinde sıkça duyarız.

Örneğin,

Demir elementi: pekmez ve ıspanak gibi besin maddelerinde bulunmaktadır. Ayrıca çivi, vida gibi inşaat malzemelerinde ve çelik sanayisinde kullanılmaktadır.

Bakır elementi: bazı süs eşyalarında, elektrik kablolarının ve bazı mutfak eşyalarının yapımında kullanılır.

Cıva elementi: hastalandığımızda ateş ölçmek için kullandığımız termometrenin içerisinde bulunur. Ayrıca diş dolgusu yapımında kullanılır.