Boşaltım Sistemi



BOŞALTIM SİSTEMİ:

Boşaltım Sistemi

Boşaltım Sistemi

1- Boşaltım Sistemi: Hücrelerimizde pek çok metabolik olay gerçekleşmekte ve bu olaylar sonucunda da zararlı atık maddeler oluşmaktadır. Bu atıkların bazıları canlıda zehir etkisi yapmaktadır. Bu nedenle atıkların vücudumuzdan uzaklaştırılması gerekmektedir. Atıkların ve gerekenden fazla olan diğer maddelerin vücudumuzdan uzaklaştırılmasına boşaltım denir. Solunum sonucu oluşan karbondioksit (CO2) ve suyun atılması solunum sistemi ile, sindirilmeyen atıklar kalın bağırsak ile, su ve tuzların fazlası ile zehirli atıklar ise boşaltım sistemi ile vücuttan uzaklaştırılır.

2- Boşaltım Sistemi Organları ve Görevleri:

İnsanda boşaltım sistemi organları böbrekler, idrar kanalları ve idrar kesesidir. Deri, karaciğer ve akciğer ise boşaltıma yardımcı organlarımızdır.

Böbrekler:
Böbreklerimiz sırt tarafımızda, belimizin hizasında, omurgamızın iki yanında bulunur.

Kanı üre, ürik asit gibi zehirli atıklardan temizlemektir. Zehirli atıklar han yolu ile böbreğe gelir. Bu nedenle böbrek atar damarındaki üre miktarı çok fazladır. Böbreklerimiz çok sayıda nefron denilen yapı biriminden oluşmuştur. Zehirli atıklar böbrek atar damarının taşıdığı kan ile böbreğe getirilir. Bu kanda zararlı maddelerin yanı sıra glikoz, su, vitamin gibi maddeler de vardır.



Gelen kan, nefronlarda süzülür, süzülme sonucunda zararlı maddeler idrar kanalında (Üreten) verilirken yararlı maddeler tekrar kana geri verilerek vücuda gönderilir. Yararlı maddeleri vücuda geri götürecek kan, böbrek toplar damarındadır. Bu damardaki üre miktarı azdır. Çok sayıdaki piramitlerden süzülen zararlı maddeler böbreğin havuzcuk denilen kısmında toplanır. Bazı insanlarda havuzcukta toplanan idrardaki mineraller çökerek böbrek taşını oluşturur. Havuzcukta toplanan idrar, idrar yolu (üreter) ile idrar kesesine gelir. İki böbrekten gelen idrar, idrar kesesinde biriktikten sonra üretradan vücut dışına atılır.

Sağlıklı bir insanın idrarında su, üre, ürik asit, mineraller ve gereğinden fazla alınan B – C vitaminleri vardır.

Glikoz, şeker hastası olan bireylerin idrarında bulunur. Sağlıklı insanın idrarında glikoz, kan hücreleri ve kan proteinleri bulunmaz. Böbrek yetmezliği olan insanlarda nefronlar kanı yeteri kadar temizleyemez ve zehirli maddeler kanda birikmeye başlar. Böyle hastalar diyaliz makinesine bağlanırlar.

Diyaliz Makinesi

Böbreklerimiz gibi çalışarak kanı zehirli atıklardan temizler. Ayrıca ağır durumlarda kişiye başka insanlardan  alınan sağlıklı böbreklerde nakledilebilir. Karaciğerimizin görevlerinden biri de kandaki zehirli maddeleri zehirsiz hale çevirmektir. Kandaki amonyak (NH3) oldukça zehirlidir. Amonyak karaciğerde daha az zehirli üreye çevrildikten sonra böbreklere yollanır. Böylece karaciğer boşaltıma yardımcı olmuş olur.

Boşaltım atıkları amonyak, üre ve ürik asittir. En zehirli olanı amonyaktır. Bol miktarda suyla birlikte dışarı atılır. Bu nedenle karada yaşayan hayvanlar, fazla su kaybetmemek için idrarlarıyla amonyak atmazlar. Amonyağı üre veya ürik aside çevirerek atar, böylece su kaybını azaltmış olurlar.



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.