Sindirim Organlarımız Nelerdir? Görevleri Nelerdir?





Sindirim Organlarımız Nelerdir? Görevleri Nelerdir?

Aldığımız besinlerin, hücre zarından geçebilecek kadar küçültülmesine sindirim denir. Tüm hücrelerimizin etrafını kuşatan hücre zarı seçici – geçirgen özelliktedir. Bir gün boyunca her öğünde çeşitli besinlerden alıyoruz ancak bu besinlerden yararlanabilmemiz için besinlerimizin hücrelerimize girmesi gerekir. Hücrelerimiz gözle görülemeyecek kadar küçük yapı birimlerimizdir.

Sindirim iki şekilde gerçekleşir; Yediğimiz besinlerin dil, dişler yardımıyla veya midedeki çalkalanma sonucu ufalanmasina mekanik sindirim denir. Bu sırada besinin kimyasal yapısı değişmez sadece fiziksel yapısı değişir. Daha ufak parçalara bölünmüş olur. Mekanik sindirimle ufalanmış besinlerin tükrük, mide öz suyu ve pankreas öz suyunda bulunan enzimlerle, kendilerini oluşturan küçük birimlere parçalanmasına kimyasal sindirim denir. Bu sırada besinin kimyasal yapısı değişir ve besin hücre zarından geçebilecek kadar küçülür.

SİNDİRİM ORGANLARIMIZ VE GÖREVLERİ

ağız

Ağız

Ağız: İnsanda sindirim organları ağız, yemek borusu, mide, ince bağırsaktır. Karaciğer, tükürük bezleri ve pankreas ise sindirime yardımcı organlardır.

Ağzımızda dil ve dişler ile tükürük salgılayan bezler bulunur. Dil ile besinlerin tadını algılar ve konuşuruz. Dişlerimiz, besinlerin mekanik olarak sindirimini sağlayan çiğneme olayını gerçekleştirir.

Tükürük bezlerimiz den salgılanan tükürükte bulunan enzimler yediğimiz yemeklerdeki karbonhidratların kimyasal sindirimini gerçekleştirir. Tükürük salgıladığı için tükürük bezleri, sindirime yardımcı organdır.

Ağızda sadece karbonhidratların kimyasal sindirimi gerçekleşir. Protein ve yağları sindiren enzimler tükürükte olmadığından bu besinlerin kimyasal sindirimi ağızda olmaz.

Ağız sağlığımızı korumak için her öğünden sonra mutlaka dişlerimizi fırçalamamız, çok sıcak ve çok soğuk gıdalar tüketmememiz gerekir. Çiğnenen besinler yutaktan geçerek yemek borusuna itilir.

 

yemek-borusu

Yemek borusu

Yemek BorusuYemek borusu, yutağımızdan midemizin giriş kapısına kadar uzanan kanaldır. Yutulan besin yemek borusunda ilerleyerek mideye ulaşır. Yemek borusunda ilerlerken besinler kimyasal sindirime uğramaz ama mekanik olarak ufalanır.

 

mide

Mide

Mide: Midemiz kaburgalarımızın altında, sol tarafta J harfine benzeyen sindirim organıdır. Yapısında çok kalın bir kas dokusu vardır. Yemek borusunda ilerleyen besinler midemize girince, mide öz suyu salgılanır. Bu öz su kuvvetli asit özelliktedir ve içerdiği enzimler proteinlerin kimyasal sindirimini sağlar, Ayrıca besinler, midenin çalkalanma hareketi ile mekanik olarak ta ufalanır ve bulamaç haline gelirler. Midemizin asitli ortamında yalnız proteinleri sindiren enzimler çalışabilir. Bu nedenle midemizde karbonhidrat ve yağların kimyasal sindirimi gerçekleşmez. Kola gibi asitli gıdalar hem diş hem de midemizin sağlığına olumsuz etkide bulunur. Yemeklerin iyice çiğnendikten sonra yutulması midemizdeki sindirimi kolaylaştırır.



 

ince-bagirsak

İnce bağırsak

İnce bağırsak: Midemizdeki sindirim tamamlandıktan sonra bulamaç haline gelmiş olan besinler ince bağırsağa geçer. İnce bağırsak midemizin çıkış kapısından başlar ve 7,5 m uzunluğundadır. İnce bağırsağa karaciğer safra, pankreas ise pankreas öz suyu gönderir. Safra ile yağların mekanik sindirimi, pankreas öz suyu ve ince bağırsak öz suyu ile de protein, karbonhidrat ve yağların kimyasal sindirimi sağlanır. İnce bağırsakta kimyasal sindirim tamamlandığından tüm besinler artık hücrelerimize girebilecek kadar küçülmüştür. Bu besinlerin tüm hücrelerimize ulaştırılması için kana geçmesi gerekir. Besinlerin, ince bağırsakta çok sayıda bulunan uzantılardan (villüs) kana ve lenf sıvısına karışmalarına emilme denir. Emilme sonucu kana karışan sindirilmiş besinler önce karaciğere gelir. Burada fazlalık karbonhidratlar depolandıktan sonra kalbe, oradan da hücrelerimize ulaşır.

 

kalın-bagirsak

Kalın bağırsak

Kalın bağırsak: Bazı besinler ve posalar sindirilmeden kalır. Bu nedenle kana geçemezler ve ince bağırsaktan kalın bağırsağa verilerek dışkıyı oluştururlar. Ayrıca kalın bağırsağımızda yaşayan bazı yararlı bakteriler bu atıklardan bize gerekli olan bazı vitaminleri de üretirler. Kalın bağırsakta sindirim olmaz. Suyun kana geri emilimi tamamlanır.

karaciger

Karaciğer

Karaciğer: Karaciğer, karın boşluğumuzun sağ üst tarafında bulunur. Sindirime yardımcı olan organdır ancak farklı pek çok görevi de vardır. Bunlar;

  • Kandaki şekerin fazlasını depolayarak kan şekerini ayarlar.
  • A ve B vitaminlerini üretir.
  • Safra üreterek sindirime yardımcı olur.
  • Kan üretir.
  • Kandaki zehirli maddeleri zehirsiz hale çevirir. İlaç ve alkolün zararlı etkilerini yok eder.
  • Vücut sıcaklığının ayarlanmasında rol oynar.
pankreas

Pankreas

PankreasPankreas, midemiz ile ince bağırsağımızın başlangıç kısmının arasında bulunan bir organdır. Sindirime yardımcı olur. Pankreas öz suyunda protein, karbonhidrat ve yağı sindiren enzimler bulunur Bu öz su ince bağırsağa boşaltılarak kimyasal sindirimi gerçekleştirir. Pankreas ayrıca insülin ve glukagon hormonlarını üreterek kan şekerinin ayarlanmasında da görev alır.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.