Kürdistan Bölgesel Yönetimi Hakkında Bilgi





Kürdistan bölgesel yönetimi, Neresidir, Coğrafi konumu, Bitki örtüsü, Ekonomisi, Kültürü, Mutfağı, Dini ve Dili hakkında detaylı bilgi.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi veya Irak Kürdistanı olarak bilinen özerk ülke, yaklaşık olarak 40.000 km² yüz ölçümüne sahiptir. Türkiye’ye komşu olan bu ülke Doğusunda İran’a, Batı’da Suriye’ye ve Kuzeyde Türkiye’ye komşudur. Irak Federasyonu’ bağlı olan bu ülke; Anayasal varlığa sahip olup, özerk bir bölgedir.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin başkenti Erbil’dir ve sınırları içerisindeki nüfusu 5 milyonun üzerindedir. Yerel dilde Hewler’de denmektedir. Bölgede Kürtçe, Arapça ve yanısıra Kürtçenin lehçeleri olan, Süryanice, Türkmence ve Ermenice dilleriyle konuşulur. Bu ülkeden yaygın olarak İngilizce ve Fransızca da kullanılmaktadır.

Irak’ın kuzeyinde bulunan bölge Saddam Hüseyin ve Mustafa Barzani arasında yapılan anlaşma üzerine 11 Mart 1970’te kuruldu. Taraflar arasında yapılan bu anlaşmaya göre, yaklaşık 37 000 km²’lik bir alana sahip 3 il, Irak’ın kuzeyindeki Erbil’de kurulmuştur. Bu ülke yerel parlamento tarafından yönetiliyor ve Irak Meclisinde Kürtçe bilen 5 bakan ve başbakan vekili vardır. Resmi dili Kürt’çe olup, ikinci resmi dili Arapça olmuştur. Irak-İran savaşı sürerken, kuzeyde bulunan bu bölge, merkezi hükümetin konrolünden çıkarak, İran saflarında Saddam Hüsayin’e karşı yer almışlardır. Saddam Hüseyin henüz savaş çıkmadan önce anlaşmayı kaldırmış ve 1974’te Kürt bakanları Meclisten çıkarmıştır. Bu duruma paralel olarak Barzaniler isyanı çıkmıştır. Bu isyan Irak savaşını çok kötü etkiledi, çünkü Saddam Hüseyin’e karşı Kuzey ve İran ittifak kurmuştur. Bütün bu olumsuzlukları takiben Birinci Körfez Savaşı Yaşanmıştır. Savaştan önce ve savaş sırasında on binlerce Kürt Saddam Hüseyin’den kaçarak Türki’ye sığınmıştır. Burada kendilerine kurulan kamplarda kendilerine sağlık, barınma ve giyim gibi yardımlar yapılmıştır. Bu Kürt mülteciler Saddam Hüseyin devrilip Kürt liderler söz sahibi olana kadar yurt dışına çıkarken Türk Pasaportu kullandılar.

Birinci Körfez Savaşı’nı takiben bölgede uçuş yasağı ilan edilmiştir. Bu yasaktan dolayıda bu bölge Bağdatın yönetimi altında değildir. Bu Bölge Kürdistan Parlementosu’nun kontrolü altında bulunmaktadır.

Bölgede hüküm süren iki liderlik; Mesut Barzani liderliğinde olan Kürdistan Demokratik Partisi ve Celal Talabani liderliğinde olan Kürdistan Yurtseverler Birliği Partisinin arasında çıkan anlaşmazlıklar sonucunda bölge ikiye bölünmekten kurtulamamışsa da son zamanlarda kırgınlıkları atıp birleşme süreci izlenmiştir.



Coğrafi Konumu: Bölge Türkiye ve sınırında kalan dağlık bir krdcoğrafi yapıya sahiptir. Bölgede Güneye doğru uzandıkça düzlük alanlar ve çöl bir arazi belirginleşir.

Bitki Örtüsü: Bölgede kuzeyin dağlık kesimlerinde çok yoğun kar yağışı yaşanmaktadır. Bölgenin kuzeyinde kalan dağlık kesimlerinde ve İran’nın egemenliğindeki sınırda söğüt, kavak, meşe, alıt, kiraz eriği, dağ elması, kuşburnu, ahlat, üvez gibi çayır otları ve yabani bitki ve ağaçlar bolca göze çarpar. Bölgenin güney kesimleri hurma ve palmiye ağaçları bakımından oldukça zengindir.

Ekonomisi: Bölgesel yönetimin ekonomisini oluşturan en büyük gelirini petrol ihracatı oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra bölge halkı tarım, turizm ve alışverişten de ülke ekonomisine büyük katkılar sağlamaktadır.

Kültürü: Bölgesel Yönetimin kültürü ta Mezopotamya kültürüne dayanmaktadır. İslam dinine paralel olarak Kürt-Arap kültürü temelinde kurulmuştur. Bölge İçerisinde farklı çeşitlilikler gösteren kozmopolit bir toplum ve oldukça canlı bir kültür göze çarpar. Giyim, müzik, mutfak ve mimarıyla Arap-Kürt kültürüne oldukça bağlı bir İslam etkisi ve yaşam tarzı görülmektedir.

Mutfağı: Bölgenin hemen her yerinde döner lokantaları ve ayrıca
otellerin lüks lokantalarında dönere rastlamak mümkündür. Arap-Kürt mutfağı oldukça zengindir ve farklıdır. Bölgede özellikle hızlı yiyeceklere talep çok fazla olduğundan bu yiyecekler bolca bulunmaktadır. Mutfağın ana malzemelerinin başında kuzu eti, pirinç ve bulgur bulunur. Bundan dolayı mutfağı ağır yemek çeşitlerinden oluşmaktadır. Mutfağın ana yemek çeşitlerini Lahmacunlar, Kebaplar ve Etli yemekler oluşturur ve tatlı olarak ta hamurlu tatlılar tercih edilir ve bu yemek ve tatlılar dünyanın hemen her yerinde bilinir ve tercih edilirler.

Din: Bölge halkının çoğunluğu müslüman olup, Sünni mezhebine
mensuptur. Bunun dışında bölgede Ortodoks, Katolik, Ermeni, süryani ve Keldani kiliselerine bağlı olan Hristiyan azınlıklar ve sayıları on binlere dayanan yezidi ve Ehl-i Hak dinine bağlı kimseler mevcuttur.

Dil: Özerk bir bölge olan Kürdistan Bölgesinin iki resmi dili vardır. Kürtçe dili ilk resmi dilidir ve Arapça da ikinci resmi dil olarak konuşulur. Bölgede Kürtçenin farklı lehçeleri olan Soranice ve Kurmancide yaygın olarak kullanılmaktadır.



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.